Mutindu kisadilu ya kuluta mfunu ya kutesa na luyalu ya bima ya masa, bametre ya masa kesadisaka ntangu yonso mambu mingi kuluta kaka kusonika mutindu masa kesadilamaka. bantu ke sosaka mingi kusadila siansi ya . bima ya masa. Na ntangu ya bubu yayi ya kukangama ya science na technologie, mfunu ya science ya ba meter ya masa me kuma nene na ku vukisa ba ndambu mingi, na kati ya yau, kutala ba bima ya kusadila, kutala ba nzingulu, na luyalu ya kimvuka, na kukuma nzila ya mfunu yina ke vukisa bikalulu ya kusadila masa na niveau ya fioti na ba nzila ya kusadila masa na niveau ya nene.
Ntu-dyambu ya Siansi ya Ketesaka Kitesilu ya Siki-siki: Banda na Balusambisu ya Empirique tii na Analyse Quantitative .
Ntangu bimvuka ya bilanga ya kinkulu vandaka kutula ntima na ba nto ya masa ya kimuntu, ngindu ya mpamba-mpamba ya "masa na kulomba" vandaka kuyala mutindu ya kusadila masa. Kansi, kusalama ya bisalu ya nene mpi kukuma ya bambanza me sobaka mpenza ngindu yai. Kukwisa ya ba meter ya masa, na mbala ya ntete, pesaka banzikisa ya ntalu sambu na bikalulu ya kusadila masa ya bantu-kusadila minsiku ya fiziki mutindu kubaluka ya ba impeller, kutambula ya piston, to induction électromagnétique sambu na kubalula ba nzila ya masa yina ke monanaka ve na ba signal numérique yina lenda tangama. Kuzaba yayi ya kutesa ya sikisiki kele kaka ve nsikudukusu ya tekiniki samu na kuzenga ba mbongo ya masa kansi yau kele mpe ditadi ya ntuala ya kusadila bima ya masa na mutindu ya siansi. Mu mbandu, na yina metala kusadila masa na banzo, bansangu ya bametre ya masa lenda sadisa bantu ya kesala bansosa na kutadila kuwakana na kati ya bikalulu ya kuswaswana ya luzingu (bonso ntangu ya kuyobila na masa mpi mbala ya kusadila masini ya kuyobisa bilele) ti kusadila masa. Na niveau ya planification urbaine, kufwanisa ba nsangu ya ba mfumu ya ba mètres ya ba régions na ba mètres ya ba inzo lenda monisa ba nzimbu ya mfunu mutindu ba ntalu ya ku fuluka ya ba réseaux ya ba tuyau na ku kabula ya mbote ya masa.
Kuyela ya bo me salaka na mambu ya me tala kutesa masa na bilumbu na beto me sadisaka diaka bantu na kutomisa mutindu ya kutesa masa mbote-mbote. Nsikudukusu ya yinza ya muvimba R49, yina me salama na kimvuka ya yinza ya muvimba ya métrologie juridique (OIML), ke monisa mbote kifu ya kuluta mingi yina lenda pesa nzila na ba meter ya masa ya nzo (mingi mingi ±2% tii na ±5%), na ntangu yina ba meter ya masa ya laboratoire-s ya grade ya zulu-ya sikisiki lenda nkutu kulungisa kifu ya ±0%. Kulunga yai ya me ndimama ke pesa nzila na ba nsangu ya ba meter ya masa na kusadila mbala mosi bansosa ya siansi: ba enzeniere ya hydraulique ke sadilaka ba nsangu ya fulu ya masa ya bo me vukisa na ntangu ya nda sambu na kutunga ba mbandu ya kusadila masa na bambanza, ba écologistes ke sadilaka analyse ya kufwanisa ya ba meter ya masa ya kukabula na kati ya bassin ya masa sambu na kulanda ba tendance ya kusadila masa ya ntoto na mutindu ya kuluta ndilu, sambu na mambu ya ngolo yina kesalamaka na ntangu (bonso kukulumuka ya kintulumukina ya kusadila masa na ntangu ya kuyuma mpi kumata ya kilo ya réseau ya bapipe na ntangu ya mvula . nsungi). Nsuka na yina metala kutala bima ya mfunu mpi siansi ya ke tadila nziunga .
Na ntuala ya kukula ya kukonda masa na yinza ya muvimba, ba meter ya masa me kuma ba nsangu ya mfunu na ba réseaux ya kutala mambu ya nzingulu. Ba meter ya masa ya mayele ke tindaka bansangu ya ntangu ya kieleka-na ba parametre mingi, mutindu fulu, mpasi, mpe tiya, na kupesaka nzila ya bansangu ya résolution ya ngolo- samu na kutala mbotembote bima ya masa. Mu mbandu, kana bo tadila mutindu bansangu ya bametre ya masa yina ke katukaka na parke mosi ya bisalu ke sobaka konso kilumbu, bamfumu yina ke taninaka mupepe lenda zaba mutindu masa ya mvindu ke basikaka na mutindu ya mbi. Kufwanisa kutanga ya ba meter na kati ya ba nzila ya kukota na ba réservoirs na ba meter ya masa ya ke kulumuka lenda kuzaba kitezo ya kusadila masa ya kieleka ya kulosila bilanga. Ata na luyalu ya ba nzadi ya kuluta na ba ndilu, ba insi ya zulu na ya nsi lenda kusolula ba nswa ya masa ya kufwanana na kukabula ba nsangu ya ba meter na ba nodes ya mfunu.
Kuluta mingi, kuvukisa bansangu ya ba mètres ya masa na ba tekinolozi mutindu ba systèmes d’information géographique (SIG) na ba télédétection satellite météorologique ke na kunata nzila ya mpa na mambu ya science ya bima ya masa. Bantu ya ke salaka bansosa ke sadilaka ba algorithme ya kulonguka ya masini sambu na kusadila bansangu mingi ya ba compteur ya masa, bo ke tubaka na ntwala na siki-siki yonso bantangu yina bantu ta sadila masa mingi na bambanza ya kuswaswana mpi bo ke yidikaka manaka ya kupesa masa sambu na kufyotuna kusadila ngolo. Na kuvukisa na ba nsangu ya sensor ya humidité ya ntoto, ba lenda mpe kusala modele ya simulation ya masa ya zulu ya ntoto-ya kimvuka samu na kupesa lukebisu ya ntete ya science samu na kukulumuka ya ba niveau ya masa ya ntoto. Ba bisadilu yayi ke tomisa kaka ve mutindu ya kusadila mbote bima ya masa kansi ke pesa mpe lusadusu ya tekiniki samu na kulungisa ba mambu ya kutunga na ntoto mvimba (bonso ODS 6: Masa ya bunkete na bunkete).
Pont na kati ya luyalu ya kimvuka ti kubaka badesizio ya siansi-
Nfunu ya siansi ya ba metre ya masa ke monana mpi na bupusi na yo na bikalulu ya bantu. Ntangu bantu yina kesadilaka yo lenda mona mutindu bo mosi kesadilaka masa na ntangu ya kyeleka na nzila ya ba apareyi ya mayele, mvutu yai ya kemonanaka lenda soba mpenza bikalulu na bo ya kusadila masa. Ba ndombolo me monisa ti kutula kitezo ya masa yina kele na bisalu ya kumonisa ntangu ya kieleka- lenda kufiongunina ntalu ya masa yina muntu mosi mosi ke sadilaka konso kilumbu na 10%-15%. Kukota yayi ya bikalulu ya fioti ke balulaka ba nsangu ya siansi na ngolo ya kunata bantu nyonso na kukota, na kupesa nzila na kuwakana ya bantu na yina me tala "kuzaba masa, kutanina masa, mpe kutanina masa."
Na niveau macro-, ba nsangu ya ba meter ya masa kele ntuadisi ya mfunu samu na kutunga ba nzila ya bisalu ya masa ya luyalu. Na kutalaka mutindu ya kusadila masa na ba secteur ya mutindu na mutindu (bonso ba inzo ya bisalu, bilanga, na bisalu), bantu ke bakaka ba nzengolo-lenda kutula ba ndilu ya mbote na kusadila masa nyonso. Na kufwanisa bansangu ya ntama na mutindu ya kukula ya bantu, bau lenda kubongisa na ntwala bisalu ya kuyedisa nzila ya kuzwa masa. Ata na mambu ya urgence ya bantu nyonso (bonso kupasuka ya ba tuyau mpe kubeba ya kisina ya masa), ba lukebisu ya ba nsangu ya kukonda kifu ya réseau ya ba compteurs ya masa lenda kuzwa mvutu ya munuta-na-miniti. Mutindu yayi ya kubaka lukanu ya kimpeve-, yina me simbama na ba nsangu ya empirique, ke kulumusa mingi ba ntalu ya kumeka-na-kifu ya kusadila bima ya masa mpe ke tombula ngolo na kusimba ya ngidika.
Banda na mutindu ya kukangama ya sikisiki ya ba engrenage ya mekanika tii na kupesa bidimbu ya elektroniki kukonda nsinga, bametre ya masa ke vandaka ntangu yonso kisadilu sambu na bantu na kusosa kuzaba mambu ya kinsweki ya bima ya masa. Yo kele kaka ve kisadilu ya kutesa kiteso ya masa yina ke basikaka, yo ke sadisaka mpi na kuvukisa mutindu bantu ya siansi ke bakisaka mambu mpi mambu yina bo lenda sala. Na kusonikaka mbote-mbote nzila ya konso ditonsi ya masa, ba meter ya masa ke sadisaka beto na kubakisa bansiku ya lugangu, na kukabula mbote-mbote bima, mpi na kutunga kimvuka mosi ya ke wakana na kati ya bantu ti masa. Na bilumbu ke kwisa, na kuvukisa ya mudindu ya Internet ya Bima, ba nsangu ya nene, na ba tekinolozi ya mayele ya bantu, ba meter ya masa ke landa na kukumisa nene bandilu na bau ya siansi mpe kukuma node ya mayele ya mfunu mingi na luyalu ya kusimbama ya bima ya masa ya ntoto mvimba.